Rodzaje podpisów elektronicznych - SES, AES, QES
Podpis zwykły, zaawansowany i kwalifikowany, pieczęć elektroniczna, podpis zaufany i osobisty. Czym się różnią w praktyce i kiedy który wystarczy.
Rozporządzenie eIDAS wyróżnia trzy poziomy podpisu elektronicznego i osobno traktuje pieczęć. W Polsce dochodzą jeszcze dwa warianty krajowe. Oto różnice, które mają znaczenie w praktyce.
Trzy poziomy według eIDAS
| SES podpis zwykły | Dowolne dane elektroniczne użyte jako podpis: kliknięcie „akceptuję", kod z SMS-a, podpis palcem na tablecie, skan odręcznego podpisu, stopka w mailu. Nie można mu odmówić skuteczności tylko dlatego, że jest elektroniczny, ale jego moc dowodową ocenia sąd. |
| AES podpis zaawansowany | Musi spełnić cztery warunki z art. 26 eIDAS: jest jednoznacznie przyporządkowany podpisującemu, umożliwia ustalenie jego tożsamości, powstaje przy użyciu danych pod jego wyłączną kontrolą i jest powiązany z dokumentem tak, że każda późniejsza zmiana jest wykrywalna. |
| QES podpis kwalifikowany | Podpis zaawansowany plus dwa wymogi: kwalifikowany certyfikat od dostawcy z unijnej listy zaufania i kwalifikowane urządzenie do składania podpisu (karta, token albo rozwiązanie chmurowe). Ma skutek prawny równoważny podpisowi własnoręcznemu w całej Unii. |
Pieczęć elektroniczna
Pieczęć to nie podpis człowieka, tylko podmiotu. Potwierdza, że dokument pochodzi od konkretnej firmy i nie został zmieniony. Występuje w tych samych trzech poziomach, a kwalifikowana korzysta z domniemania integralności i pochodzenia. Typowe zastosowania: faktury, wyciągi, masowa korespondencja - wszędzie tam, gdzie nie chodzi o wolę konkretnej osoby, tylko o wiarygodność dokumentu firmowego.
Coraz popularniejszy jest model SES + pieczęć + znacznik czasu: człowiek podpisuje prosto, kodem SMS, a dostawca usługi domyka dokument kwalifikowaną pieczęcią i znacznikiem czasu. Podpis pozostaje zwykły, ale dokument zyskuje twardy dowód integralności i pewną datę.
Dwa polskie warianty
Podpis zaufany (profil zaufany)
Bezpłatny, zakładany przez bankowość elektroniczną lub w urzędzie. Technicznie nie jest podpisem kwalifikowanym, ale w kontaktach z administracją publiczną wywołuje skutek równoważny podpisowi własnoręcznemu. W obrocie prywatnym nie zastępuje formy pisemnej.
Podpis osobisty (e-dowód)
Zaawansowany podpis z certyfikatem zapisanym w warstwie elektronicznej dowodu osobistego. Wobec podmiotów publicznych działa jak podpis własnoręczny, wobec firm i osób prywatnych tylko wtedy, gdy obie strony się na to umówiły. Do użycia potrzebny jest czytnik NFC lub kart.
Kiedy który wystarczy
- Zamówienie, potwierdzenie, zgoda marketingowa, regulamin - wystarczy SES.
- Umowa handlowa bez wymogu formy pisemnej - SES lub AES, przy czym AES daje znacznie lepszą pozycję dowodową.
- Umowa, dla której przepis zastrzega formę pisemną pod rygorem nieważności - tylko QES. Nic niższego nie zadziała.
- Pismo do urzędu - podpis zaufany, osobisty albo kwalifikowany.
Szczegóły, które przepisy wymagają czego, rozpisaliśmy w osobnym tekście o mocy prawnej podpisu elektronicznego.
Masz pytania do tego dokumentu? Napisz na help@salesbook.com.