Jak zweryfikować podpis elektroniczny w PDF
Krok po kroku: jak sprawdzić, czy podpis elektroniczny w dokumencie PDF jest ważny, co oznaczają pola raportu i co zrobić, gdy weryfikacja się nie powiedzie.
Weryfikacja podpisu odpowiada na trzy pytania: kto podpisał, czy dokument nie zmienił się po podpisaniu i czy certyfikat był wtedy ważny. Poniżej pokazujemy, jak sprawdzić to samodzielnie w kilkadziesiąt sekund.
Co właściwie sprawdza weryfikacja
Podpis elektroniczny w PDF to nie obrazek z nazwiskiem, tylko struktura kryptograficzna osadzona w pliku. Weryfikacja polega na trzech niezależnych kontrolach:
- Integralność - przeliczamy skrót podpisanych bajtów i porównujemy go z tym zapisanym w podpisie. Każda zmiana treści, nawet jednego znaku, powoduje rozjazd.
- Podpis - sprawdzamy matematycznie, czy skrót został podpisany kluczem prywatnym odpowiadającym certyfikatowi dołączonemu do dokumentu.
- Certyfikat - odczytujemy, kto go wystawił, na kogo opiewa i czy w chwili podpisania był ważny.
Dopiero wszystkie trzy razem dają odpowiedź „podpis jest prawidłowy". Sam fakt, że w dokumencie coś wygląda jak podpis, nie znaczy nic.
Czym sprawdzić podpis w PDF
Czytnik PDF z obsługą podpisów
Adobe Acrobat Reader pokazuje panel podpisów od razu po otwarciu dokumentu. Uwaga na typową pułapkę: domyślnie ufa własnej liście certyfikatów, przez co poprawny polski podpis kwalifikowany bywa oznaczany jako „nieznany". Trzeba włączyć obsługę europejskich list zaufania w ustawieniach zabezpieczeń.
Aplikacja dostawcy certyfikatu
Szafir (KIR), proCertum SmartSign (Certum), SecureDoc czy aplikacje EuroCertu weryfikują podpisy niezależnie od tego, kto je wystawił. To najpewniejsza droga, gdy plik przyszedł w formacie XAdES lub CAdES, czyli jako osobny plik z podpisem.
Walidator online
Szybki, bo nie wymaga instalacji. Przy dokumentach poufnych sprawdź jednak, co serwis robi z plikiem: część narzędzi wysyła go na serwer, część liczy wszystko lokalnie w przeglądarce. To zwykle opisane w polityce prywatności.
Kwalifikowana usługa walidacji
Płatna usługa dostawcy zaufania, której wynik korzysta z domniemania prawidłowości (art. 32-33 eIDAS). Sięga się po nią, gdy weryfikacja ma być dowodem w sporze albo warunkiem dużej transakcji.
Jak czytać wynik
Niezależnie od narzędzia raport pokazuje każdy podpis osobno. Jeśli dokument podpisały trzy osoby, zobaczysz trzy wpisy, każdy z własnym statusem - i każdy trzeba ocenić oddzielnie.
Co oznaczają pola raportu
Nazewnictwo bywa różne, ale sens pól jest wszędzie ten sam:
| Podpisujący | Nazwa z certyfikatu, zwykle imię i nazwisko. Jeśli certyfikat należy do firmy, zobaczysz nazwę podmiotu - to pieczęć, nie podpis osoby. |
| Wystawca certyfikatu | Centrum certyfikacji, które wydało certyfikat, na przykład KIR, Asseco Certum, EuroCert czy D-Trust. |
| Typ podpisu | Kwalifikowany albo zaawansowany. Rozpoznajemy go po rozszerzeniu QcStatements w certyfikacie, czyli po tym, co deklaruje sam wystawca. |
| Integralność dokumentu | Czy podpisane bajty zgadzają się ze skrótem w podpisie. To najważniejsze pole raportu. |
| Znacznik czasu | Czy do podpisu dołączono token z urzędu znacznika czasu. Bez niego data podpisania pochodzi z komputera podpisującego i można ją ustawić dowolnie. |
| Dokument zmieniony po podpisaniu | Czy za ostatnim podpisanym zakresem dopisano coś do pliku. Czasem to niewinne (kolejny podpis, adnotacja), czasem nie. |
Co zrobić, gdy coś się nie zgadza
Walidator nie znajduje żadnego podpisu
Najczęstsza przyczyna: dokument został wydrukowany do PDF-a albo przepuszczony przez narzędzie, które usuwa podpisy (skanowanie, kompresja, scalanie plików). Podpis trzeba odzyskać z oryginału - z wydruku nie da się go przywrócić. Druga możliwość: podpis jest w osobnym pliku obok dokumentu, w formacie XAdES lub CAdES.
Integralność naruszona
Dokument zmieniono po podpisaniu. Nie da się ustalić, co zmieniono - wiadomo tylko, że treść nie jest już tą, pod którą ktoś się podpisał. Taki plik należy traktować jak niepodpisany i poprosić drugą stronę o oryginał.
Certyfikat wygasł
Istotne jest, czy certyfikat był ważny w chwili podpisywania, a nie dzisiaj. Jeśli podpis ma znacznik czasu, data jest pewna. Jeśli nie, opieramy się na dacie zadeklarowanej w dokumencie i to właśnie dlatego znacznik czasu tak bardzo się liczy przy umowach na lata.
Podpis samopodpisany
Certyfikat wystawiony samemu sobie. Matematycznie podpis może być poprawny, ale tożsamości podpisującego nie potwierdza żaden urząd - równie dobrze mógł go wygenerować ktokolwiek.
Czego zwykła weryfikacja nie przesądza
Większość narzędzi, w tym darmowe walidatory online, sprawdza kryptografię i treść certyfikatu, ale nie jest kwalifikowaną usługą walidacji w rozumieniu art. 33 rozporządzenia eIDAS. Różnica jest praktyczna: wynik kwalifikowanej walidacji korzysta z domniemania prawidłowości, a wynik zwykłej weryfikacji to tylko przesłanka, którą w sporze trzeba będzie poprzeć czymś jeszcze.
Druga granica dotyczy unieważnień. Certyfikat może zostać cofnięty przed upływem ważności, na przykład po kradzieży karty. Pełne sprawdzenie wymaga odpytania list unieważnień (CRL) albo usługi OCSP, czego część narzędzi nie robi w czasie rzeczywistym. Podpis z poziomem LT lub LTA nosi te dowody w sobie, więc problem znika.
Masz pytania do tego dokumentu? Napisz na help@salesbook.com.