Moc prawna podpisu elektronicznego w Polsce
Czy podpis elektroniczny jest ważny, kiedy zastępuje formę pisemną, czego nie wolno podpisać elektronicznie i jaką wartość dowodową ma podpis zwykły.
Podpis elektroniczny jest ważny - pytanie brzmi raczej, który i do czego. Różnica między formą dokumentową a pisemną decyduje o tym, czy umowa w ogóle istnieje.
Dwie podstawy prawne
Pierwsza to rozporządzenie eIDAS. Art. 25 ust. 1 zakazuje odmawiania podpisowi elektronicznemu skutku prawnego tylko dlatego, że ma postać elektroniczną. Art. 25 ust. 2 przyznaje kwalifikowanemu podpisowi skutek równoważny podpisowi własnoręcznemu.
Druga to Kodeks cywilny. Art. 781 § 1 stanowi, że oświadczenie woli w postaci elektronicznej opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym jest równoważne oświadczeniu złożonemu w formie pisemnej. Art. 772 wprowadza osobno formę dokumentową, do której wystarczy dowolny nośnik pozwalający ustalić osobę składającą oświadczenie - także e-mail czy SMS.
Forma dokumentowa a pisemna
| Forma dokumentowa | Wystarczy SES: e-mail, SMS, kliknięcie, podpis na tablecie. Dobra do większości umów handlowych, zamówień i potwierdzeń. |
| Forma pisemna | Podpis własnoręczny albo kwalifikowany podpis elektroniczny. Nic pomiędzy. |
| Forma pisemna pod rygorem nieważności | Brak właściwej formy oznacza, że czynność jest nieważna - nie „trudna do udowodnienia", tylko nieistniejąca. |
Kiedy potrzebujesz podpisu kwalifikowanego
Przykłady czynności, dla których przepisy zastrzegają formę pisemną pod rygorem nieważności, a więc elektronicznie wymagają QES:
- przeniesienie autorskich praw majątkowych i licencja wyłączna,
- umowa leasingu,
- poręczenie (oświadczenie poręczyciela),
- umowa o zakazie konkurencji,
- zbycie lub wydzierżawienie przedsiębiorstwa.
Osobna kategoria to dokumenty kadrowe. Umowę o pracę można zawrzeć elektronicznie, ale wyłącznie podpisem kwalifikowanym - podobnie wypowiedzenie czy porozumienie stron.
Czego nie podpiszesz elektronicznie wcale
- Testament - wymaga pisma własnoręcznego albo formy notarialnej.
- Czynności w formie aktu notarialnego - sprzedaż nieruchomości, darowizna nieruchomości, umowa spółki z o.o. zawierana klasycznie.
- Weksel i czek - przepisy wymagają podpisu na dokumencie papierowym.
Wartość dowodowa w sporze
Podpis zwykły nie jest bezwartościowy - jest tylko słabszy. W sporze liczy się całość: logi systemu, kod SMS wysłany na numer powiązany z osobą, adres IP, potwierdzenie doręczenia, a przede wszystkim to, czy da się wykazać, że dokument nie zmienił się po podpisaniu. Dlatego model „podpis prosty domknięty kwalifikowaną pieczęcią i znacznikiem czasu" bywa w praktyce mocniejszy dowodowo niż goły podpis zaawansowany bez znacznika.
Przy podpisie kwalifikowanym ciężar dowodu się odwraca: to kwestionujący musi wykazać, że podpis jest wadliwy.
Masz pytania do tego dokumentu? Napisz na help@salesbook.com.